Mới đây, Phòng khám Da liễu-Dị ứng, Bệnh viện TWQĐ 108 tiếp nhận người bệnh nam (31 tuổi) đến khám do xuất hiện các nốt đỏ trên da, ngứa nhiều. Khai thác bệnh sử ghi nhận người bệnh làm công nhân xây dựng, thường xuyên ngủ nghỉ tại lán trại công trường, điều kiện sinh hoạt tạm bợ, hay cởi trần khi ngủ. Ban đầu, người bệnh nghi do muỗi đốt không để ý. tuy nhiên, các tổn thương ngày càng nhiều, ngứa dữ dội, ảnh hưởng đến giấc ngủ nên đi khám.
Qua khám lâm sàng, phát hiện trên người bệnh có nhiều sẩn đỏ, phù nhẹ, một số có chấm xuất huyết hoặc mụn nước trung tâm, phân bố chủ yếu ở tay, chân và thân mình. Nhiều tổn thương đi thành cụm 3 nốt, xếp thành hàng thẳng hoặc hình tam giác, cách nhau vài cm. Đây là dấu hiệu rất điển hình trong da liễu gọi là “Bữa sáng, bữa trưa, bữa tối” (Breakfast, lunch, dinner sign).
Ảnh lâm sàng của người bệnh khi đến khám
Các côn trùng ký sinh như rệp giường và bọ chét thường thăm dò da trước khi hút máu. Khi quá trình hút máu bị gián đoạn (do cử động của cơ thể hoặc ma sát quần áo), chúng sẽ cắn lại ở vị trí lân cận, tạo thành các vết cắn liên tiếp như “ăn sáng, ăn trưa, ăn tối”.
Rệp giường (begbug, Cimex lectularius) và bọ chét (flea, Ctenocephalides) là các côn trùng hút máu, thường sống trong thảm, các khe nứt của sàn nhà, đồ nội thất phòng ngủ và các khe tường. Các vết cắn của chúng thường gây ra tình trạng sẩn ngứa cấp tính. Khác với vết cắn của các loài côn trùng khác, vết cắn của bọ chét và rệp giường thường có kiểu phân bố đặc trưng giúp định hướng tác nhân gây bệnh.
Điều trị triệu chứng bao gồm sử dụng thuốc kháng histamine nhằm kiểm soát ngứa và giảm phản ứng dị ứng, kết hợp với corticoid tại chỗ để làm thoái triển tổn thương. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm loại bỏ ký sinh trùng khỏi môi trường sống (trong nhà và khu vực xung quanh) cũng như khỏi các vật nuôi thường là nguồn nhiễm.
Người bệnh cần tránh gãi để hạn chế nhiễm khuẩn thứ phát. Ngoài ra, nên tránh tắm nước nóng vì có thể làm tăng phản ứng viêm và làm nặng thêm tình trạng ngứa. Nhận biết dấu hiệu “bữa sáng, bữa trưa, bữa tối” giúp định hướng phát hiện nguyên nhân sẩn ngứa và quan trọng hơn là xử lý đúng môi trường sống để tránh tái phát.
Khoa Da liễu, TT Da liễu - Dị ứng, Bệnh viện TWQĐ 108
Số 1, Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng, Hà Nội
Số điện thoại: 069572253
ThS Nguyễn Thị Quỳnh Trang
Khoa Da liễu, TT Da liễu-Dị ứng, Bệnh viện TWQĐ 108