Với người bệnh suy tim giai đoạn cuối, khi điều trị nội khoa và các biện pháp can thiệp không còn hiệu quả, ghép tim là giải pháp cuối cùng. Nhưng để một ca ghép tim có thể thực hiện, trước hết phải có một trái tim hiến tặng phù hợp. Trong khi đó, nhu cầu luôn vượt xa nguồn tạng hiến. Ước tính trên thế giới, hàng năm có khoảng 50.000 người bệnh suy tim có chỉ định ghép tim, nhưng chỉ khoảng 5.000 trường hợp được ghép, tương đương 10% nhu cầu. Như vậy, thời gian chờ ghép ngày càng dài, khó mà rút ngắn được cho nhiều người bệnh.
Tại Bệnh viện TWQĐ 108, ghép tim đã trở thành phương pháp điều trị thường quy. Tuy nhiên, số lượng người bệnh được ghép là quá ít so với danh sách người bệnh suy tim đang phải mòn mỏi chờ đợi ghép. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải quản lý, chăm sóc, điều trị người bệnh suy tim đang chờ ghép tim như thế nào? Nếu để người bệnh nằm viện nội trú thì sẽ không có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực… và chất lượng sống của người bệnh sẽ xấu dần theo thời gian. Đứng trước tình hình đó, Bệnh viện đã yêu cầu các chuyên ngành, các chuyên gia phải tìm hiểu, cập nhật các phương pháp mới nhất, hiệu quả nhất để đưa về triển khai giúp người bệnh suy tim có chất lượng sống tốt hơn, có cơ hội để được ghép tim cao hơn.
Câu hỏi được đặt ra là: làm thế nào để duy trì chức năng của quả tim để chờ đến cơ hội được ghép trong khi các phác đồ điều trị nội khoa không còn hiệu quả? Và đó chính là lý do để phương pháp hỗ trợ tuần hoàn cơ học phát triển, đó là các thiết bị hỗ trợ thất trái (LVAD). LVAD có thể đảm nhiệm chức năng bơm máu của thất trái, duy trì tuần hoàn, nâng cao chất lượng sống của người bệnh. Trên thế giới nhiều người bệnh đã có thể quay trở lại cuộc sống khỏe mạnh nhiều năm sau khi cấy LVAD.
Từ năm 2023, các kíp kỹ thuật đã được cử đi đào tạo tại những trung tâm y khoa lớn ở các nước phát triển như CHLB Đức, Pháp, đồng thời xây dựng năng lực điều trị toàn diện, từ lựa chọn người bệnh, phẫu thuật, hồi sức đến phục hồi chức năng và quản lý thiết bị sau cấy ghép. Năm 2025, Bệnh viện thực hiện thành công ca cấy ghép HeartMate 3, đánh dấu bước tiến quan trọng trong làm chủ kỹ thuật LVAD. Tuy nhiên, bên cạnh một số ưu điểm thì HeartMate 3 còn có nhiều hạn chế như: kích thước tương đối to, khối lượng lớn, giá thành cao… không phù hợp với người bệnh Việt Nam. Vì vậy, các chuyên gia của Bệnh viện TƯQĐ 108 đã không ngừng tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu, học tập để tiếp cận những thiết bị tối ưu nhất. Sau thời gian tích cực học hỏi kỹ thuật, huấn luyện đào tạo, chuẩn bị các hồ sơ pháp lý…ngày 10 tháng 9 năm 2026, người bệnh suy tim đầu tiên ở Việt Nam đã được cấy thành công CorHeart 6 – một LVAD thế hệ mới sử dụng công nghệ bơm từ trường.
Bệnh viện TWQĐ 108 thực hiện thành công ca cấy CorHeart 6 đầu tiên tại Việt Nam
HeartMate 3 có khối lượng khoảng 200g (ảnh trái)
CorHeart 6: Thiết bị hỗ trợ thất trái thế hệ thứ 3 nhỏ gọn với chỉ 90g (ảnh phải)
Khi chức năng cả hai tâm thất cùng suy giảm, LVAD đơn thuần có thể không đáp ứng đầy đủ nhu cầu tuần hoàn. Do đó, Bệnh viện TWQĐ 108 tiếp tục hướng tới những hệ thống hỗ trợ phức tạp hơn. Theo Thượng tá, TS, BS Ngô Tuấn Anh - Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Tim mạch, Viện Tim mạch, Bệnh viện TWQĐ 108, sau khi tích lũy thêm kinh nghiệm qua các ca cấy CorHeart 6, Bệnh viện dự kiến từng bước tiếp cận DuoCor BiVAD - hệ thống hỗ trợ hai tâm thất (đồng thời hỗ trợ chức năng thất trái và thất phải). Định hướng này nhằm mở rộng khả năng ứng dụng hỗ trợ tuần hoàn cơ học cho những người bệnh suy tim hai thất nặng.
“Tim nhân tạo” sẽ không còn chỉ là một giấc mơ
Gọi LVAD là “tim nhân tạo” có thể chưa hoàn toàn chính xác về mặt chuyên môn, bởi thiết bị không thay thế toàn bộ trái tim. Nhưng với một người bệnh đang đứng trước giới hạn của suy tim giai đoạn cuối, một thiết bị có thể duy trì dòng máu, giúp họ có thêm thời gian chờ ghép hoặc trong một số trường hợp tạo điều kiện cho cơ tim phục hồi, mang một ý nghĩa rất gần với điều mà con người từng hình dung về “một trái tim nhân tạo”.
Từ một trái tim chờ người hiến đến một thiết bị có thể đồng hành cùng người bệnh, khoảng cách giữa “mơ” và “thực” đang được rút ngắn bằng khoa học, bằng đào tạo và bằng năng lực làm chủ kỹ thuật. Từ HeartMate 3 đến CorHeart 6 và tiến tới là DuoCor BiVAD, những bước tiếp nối trong quá trình làm chủ hỗ trợ tuần hoàn cơ học; từ hỗ trợ một tâm thất đến hướng tới cả hai; từ bị động hoàn toàn trong thời gian chờ ghép đến chủ động tạo thêm thời gian cho người bệnh.
Có lẽ, ở thời điểm hiện tại, “tim nhân tạo” chưa phải là một trái tim thay thế hoàn toàn trái tim con người. Nhưng khi khoa học có thể giúp một trái tim suy yếu tiếp tục duy trì dòng máu, giữ người bệnh lại đủ lâu để chờ đợi và hồi phục, thì đó đã là một phần của giấc mơ trở thành hiện thực./.
Truyền thông Bệnh viện