Nghiên cứu biến đổi chức năng thất trái đo bằng siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân xơ gan được ghép gan

  03:16 PM 09/12/2025

Họ và tên NCS: Nguyễn Tài Thu

Tên đề tài luận án: "Nghiên cứu biến đổi chức năng thất trái đo bằng siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân xơ gan được ghép gan"

Chuyên ngành: Gây mê hồi sức;         Mã số: 972 01 02

Người hướng dẫn:

1. TS. Phạm Đăng Hải

2. PGS. TS. Phạm Nguyên Sơn

Cơ sở đào tạo: Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108

Tóm tắt những đóng góp mới của luận án:

Đây là công trình đầu tiên tại Việt Nam sử dụng siêu âm đánh dấu mô cơ tim để đánh giá chức năng tim ở bệnh nhân xơ gan. STE là một phương pháp siêu âm mới có độ nhạy cao đã được chứng minh là có vai trò trong chẩn đoán sớm và tiên lượng các BN suy tim phân suất tống máu thất trái bảo tổn. BN xơ gan có đặc điểm tổn thương trên hệ tim mạch đó là rối loạn CNTT không triệu chứng lâm sàng, đồng thời phân suất tống máu thất trái cũng trong giới hạn bình thường. Như vậy rõ ràng STE là một phương pháp tiềm năng trong phát hiện sớm rồi loạn CNTT thất trái ở BN xơ gan. Kết quả của nghiên cứu này cũng đã chứng minh điều đó: STE có khả năng phát hiện rối loạn CNTT thất trái sớm hơn so với siêu âm tim thường quy: có 57,4% BN xơ gan trước ghép có rối loạn CNTT thất trái trên STE, trong khi đó trên siêu âm tim thường quy chỉ là 20,4%.

Điểm nhấn thứ 2 đó là: đây cũng là nghiên cứu đầu tiên theo dõi đánh giá biến đổi chức năng tim ở BN xơ gan sau khi được ghép gan. Sau khi được ghép gan, chuỗi sinh lý bệnh được cắt đứt, tổn thương tim mạch sẽ hồi phục. Tuy nhiên vào thời điểm nào sẽ hồi phục, hồi phục tới mức độ nào là các yếu tố cần được xem xét và nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu này cho thấy: Sau ghép gan, CNTT thất trái cải thiện hơn so với thời điểm trước ghép, GLS tăng từ 17,5% lên 21,0%, p<0,05 và tỷ lệ có rối loạn CNTT thất trái giảm từ 57,4% xuống 18,5%.

Ghép gan là một phẫu thuật lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ có thể gây ra biến đổi lớn trong hệ tuần hoàn của BN xơ gan. Do vậy, các bất thường tim mạch không triệu chứng ở BN xơ gan có thể bộc lộ và tạo thành các biến cố tim mạch, có thể đơn giản là rối loạn nhịp tim thoáng qua, tới các biến chứng nguy hiểm hơn như suy tim, phù phổi cấp, tụt huyết áp cũng như các tổn thương thức phát như suy thận, tràn dịch màng phổi...Kết quả nghiên cứu này cũng bước đầu cho thấy nhóm BN có giảm GLS trước mổ có tỷ lệ tổn thương thận cấp cao hơn (65% so với 35%, p<0,05) và tỷ lệ nhịp nhanh xoang sau mổ cao hơn (36% so với 8,7%, p<0,05) so với nhóm không có giảm GLS.

Nghiên cứu cũng tìm ra một số đặc điểm ở BN xơ gan có liên quan đến tính trạng rối loạn CNTT đó là: thang điểm độ nặng và nguyên nhân xơ gan: CNTT thất trái ở nhóm Child-Pugh C, MELD ≥ 20, ALBI III, nguyên nhân do rượu giảm hơn so với nhóm Child-Pugh A+B, MELD < 20, ALBI I+II, nguyên nhân không do rượu (p<0,05).

Khi nghiên cứu mối liên quan giữa các yếu tố lâm sàng và cận lâm sàng với khả năng hồi phục chức năng tim sau ghép gan, kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng LAVI, điểm MELD, bilirubin toàn phần, men gan (GOT, GPT) và thời gian thiếu máu nóng có liên quan có ý nghĩa thống kê với khả năng hồi phục rối loạn CNTT thất trái sau ghép gan. Trong đó, các giá trị odds ratio đều nhỏ hơn 1 cho thấy rằng sự gia tăng của các yếu tố này có thể làm giảm khả năng hồi phục CNTT thất trái sau ghép.

 

THE NOVEL CONTRIBUTIONS OF THE DISSERTATION

Title of the Dissertation: "Study on Alterations of Left Ventricular Function Measured by Speckle Tracking Echocardiography in Patients with Cirrhosis Undergoing Liver Transplantation

Specialty: Anesthesiology and Intensive Care

Code: 972 01 02

Full name of the PhD Candidate: Nguyễn Tài Thu

Name of supervisor:

1. Dr. Phạm Đăng Hải

2. Assoc. Prof. Dr. Phạm Nguyên Sơn

Training facility: 108 Institute of Clinical Medical and Pharmaceutical Sciences.

Summary of the Novel Contributions of the Dissertation:

This is the first study in Vietnam to utilize speckle tracking echocardiography (STE) to evaluate cardiac function in patients with cirrhosis. STE is a novel and highly sensitive echocardiographic technique that has been proven effective in the early diagnosis and prognosis of patients with heart failure with preserved ejection fraction. Cirrhotic patients often exhibit subclinical left ventricular systolic dysfunction, while maintaining a normal ejection fraction on conventional echocardiography. Therefore, STE represents a promising method for the early detection of subclinical left ventricular systolic dysfunction in this patient population. The results of this study support this potential: STE was able to detect left ventricular systolic dysfunction in 57.4% of cirrhotic patients prior to liver transplantation, compared to only 20.4% detected by conventional echocardiography.

The second major highlight of this research is that it is also the first to longitudinally assess changes in cardiac function after liver transplantation in cirrhotic patients. After transplantation, the pathophysiological chain of cirrhosis is interrupted, allowing cardiovascular abnormalities to recover. However, the timing and extent of this recovery remain subjects of clinical interest and investigation. This study demonstrated that LV systolic function significantly improved after liver transplantation, with global longitudinal strain (GLS) increasing from 17.5% to 21.0% (p < 0.05), and the prevalence of left ventricular systolic dysfunction decreasing from 57.4% to 18.5%.

Liver transplantation is a major surgery that carries significant risks and may lead to substantial hemodynamic alterations, especially in cirrhotic patients. Consequently, subclinical cardiovascular abnormalities may become overt and result in complications ranging from transient arrhythmias to more severe events such as heart failure, pulmonary edema, hypotension, and secondary injuries like acute kidney injury or pleural effusion. This study also showed that patients with reduced GLS before surgery had a higher rate of postoperative acute kidney injury (65% vs. 35%, p < 0.05) and a higher incidence of postoperative sinus tachycardia (36% vs. 8.7%, p < 0.05) compared to those without GLS reduction.

The study further identified several cirrhosis-related factors associated with LVSD, including disease severity scores and etiology. LV systolic function was more impaired in patients with Child-Pugh C, MELD ≥ 20, ALBI grade III, and alcohol-related cirrhosis compared to those with Child-Pugh A or B, MELD < 20, ALBI I or II, and non-alcoholic causes (p < 0.05).

In investigating the relationship between clinical and paraclinical factors and the likelihood of LV function recovery post-transplant, the study found that left atrial volume index, MELD score, total bilirubin, GOT and GPT, and warm ischemia time were statistically associated with recovery of LV systolic function. All these variables had odds ratios less than 1, indicating that increases in these factors were associated with a decreased likelihood of LV systolic function recovery following liver transplantation.

Chia sẻ